Domolar
Ali Gültekin Biniş’in “Kizirler (Domolar)/Elbistan” yazısından esinlenmiştir.
Domolar Köyü, idari olarak İkizpınar Köyü Muhtarlığı‘na bağlıdır ve Atmalılar‘a bağlı bir kol olan Kizirler tarafından kurulmuştur .
- Konum: Kahramanmaraş iline 188 km, Elbistan ilçesine 28 km uzaklıkta
- Komşuları: Doğusunda Yalak ve Sevdilli, Batısında İkizpınar, Kuzeyinde Kavaktepe (Genolar), Güneyinde Gücük ve Özbek köyleri
Köyde Yaşayan Ana Kabileler
Domolar Köyü’nde iki ana topluluk yaşamaktadır: Kizirler ve Sadakalar . Ayrıca köyde eskiden Karahasanlı mensubu aileler de bulunmuş ancak günümüzde kalmamıştır .
A) Kizirler (Atmalı Oymak)
Kizirler, Rışvan Federasyonu‘nun Atmalı koluna bağlı bir oymaktır. “Kizir” sözcüğü “köy bekçisi” anlamına gelmektedir .
Tarihçe:
- İlk yerleşim yeri Karahasanuşağı Köyü idi
- Karahasanlılarla çıkan bir kavga sonucu Göksun Düğünyurdu Köyü‘ne göçtüler
- Alhaslılarla yaşanan sorunlar nedeniyle Pernek mevkiine yerleştirildiler
- Alkaşarlı Omargil ile yapılan evlilik sonrası (kız verip kalın alarak) günümüzdeki Domolar Köyü‘ne yerleştiler
Domolar’daki Kizir Aileleri (Soyadları) :
| Soyadı | Oymak/Kol Adı |
|---|---|
| Aybakır | Konturgil |
| Özdemir | Hasogil |
| Düzdemir | Kel Hakkogil |
| Demir | Domogil, Kologil |
| Görür | Ömergil |
| Kartal | Korsıklar / Şukogil |
| Polat | Hayrongil |
| Sarıkaya | Zarogil |
| Toto | Tuttogil |
Diğer Kizir grupları: Korsıklar, Domogil, Zaregil, Kanegil ve Ali Kasegil
B) Sadakalar (Atmalı Oymak)
Sadakalar, Atmalılara bağlı 12 oymaktan biridir ve Rışvan boylar topluluğunu teşkil eder .
Köken Tartışmaları:
- Mehmet Eröz‘e göre: Türkmen kökenli, sonradan Sünnileşmişler
- Kaşgarlı Mahmut ve Orhun Kitabeleri‘ne göre: “Okluk” anlamına gelmektedir
- Yusuf Halaçoğlu‘na göre: Halep Türkmenleri olan “Sadaklu” cemaatinden olup, isimleri “Sadakalar” şeklinde değişmiştir
- Alternatif teori: İsimlerini Dulkadir beyi Sadaka Bey‘den almış olabilirler
Domolar’daki Sadakalar:
Köyde Sadakalara mensup aileler bulunmaktadır, ancak bu ailelerle Kizirler arasında yakın bir akrabalık mevcut değildir .
C) Karahasanlı Aileleri (Eski Yerleşimciler)
Köyde aslen Karahasanlı olan ancak günümüzde göç etmiş aileler :
| Aile | Oymak | Göç Ettiği Yer |
|---|---|---|
| Karabay (Mısti Kammıke gil) | – | Kangal köyüne gitmişler |
| Dağ (Haci Lol gil) | – | Karahasanuşağı köyüne göçmüş |
Önemli Notlar
- İdari Bağlılık: Kizirler ve Sadakalar, Karahasanlılarla aynı soydan değildir, ancak bu iki toplum Karahasanlılarla fazlasıyla kaynaşmıştır. Ayrıca kız alıp-verme yoluyla ileri derece ve sayıda hısım olmuşlardır. Karahasanlılar da bu iki toplum da idari olarak Atmalılara bağlı imişler .
- Pazarcık Kizirleri ile İlişki: Elbistan’daki Kizirler (Sünni) ile Pazarcık Kizirleri (Alevi) aslen akrabadır. 1950’li yıllara kadar irtibat halindeydiler ve yayla zamanı hediyeleşme (pekmez, üzüm karşılığında yağ, peynir, yün) geleneği vardı. Ancak bu irtibat sonradan kopmuştur .
